Υπεγράφη στο Μπάρι το πρώτο Οικουμενικό Σύμφωνο μεταξύ των Χριστιανικών Εκκλησιών στην Ιταλία. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας, κ.κ. Πολύκαρπος, ήταν ο δεύτερος μεταξύ των 18 υπογραφόντων.
Στις 23 Ιανουαρίου 2026, στον καθεδρικό ναό του Μπάρι, με την ευκαιρία του πρώτου Συμποσίου των Χριστιανικών Εκκλησιών, υπεγράφη με κάθε επισημότητα ένα ιστορικό κείμενο: το πρώτο εθνικό Οικουμενικό Σύμφωνο μεταξύ των Χριστιανικών Εκκλησιών που βρίσκονται στην Ιταλία.
Το κείμενο, με τίτλο «Σύμφωνο για μια κοινή πορεία μαρτυρίας», αποτελείται από έξι άρθρα και αντιπροσωπεύει ένα θεμελιώδη σταθμό για την αποκαλούμενη «ιταλική οδό διαλόγου».
Μεταξύ των υπογραφόντων συγκαταλέγονται:
1. Ο καρδινάλιος Ματτέο Μαρία Τσούππι, αρχιεπίσκοπος της Μπολόνια και πρόεδρος της Ιταλικής Επισκοπικής Συνόδου (CEI),
2. Ο Μητροπολίτης Πολύκαρπος για τη Σεβασμία Ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Ιταλίας (Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως),
3. Ο Μητροπολίτης Σιλουανός για την Ορθόδοξη Ρουμανική Επισκοπή,
4. Ο Ντανιέλε Γκαρρόνε, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ευαγγελικών Εκκλησιών στην Ιταλία,
5. Εκπρόσωποι της Ευαγγελικής Λουθηρανικής Εκκλησίας, της Ορθόδοξης Βουλγαρικής Εκκλησίας, της Βαλδεσιανής Εκκλησίας, της Ευαγγελικής Βαπτιστικής Χριστιανικής Ένωσης, καθώς και ο εκπρόσωπος του Πατριαρχείου Μόσχας στην Ιταλία.
Συνολικά: 18 υπογραφές, οι οποίες μαρτυρούν ευρεία οικουμενική συμμετοχή.
Περιεχόμενα και πνεύμα του Συμφώνου
Οι Εκκλησίες που υπέγραψαν υπογραμμίζουν ότι η σημασία του Συμφώνου δεν έγκειται σε μια απλή τυπική πράξη, αλλά αναδύεται από μία κοινή, ώριμη και βαθιά πορεία, που έχει τραφεί από τη συνάντηση, τον διάλογο και τη διάκριση, τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο.
Παρουσιάζονται ενωμένες ως υπεύθυνοι φορείς στην ιταλική κοινωνία, δεσμευόμενες:
1. για το κοινό καλό,
2. για τη δικαιοσύνη και την ειρήνη,
3. για την αξιοπρέπεια του ανθρώπου,
4. για τη θρησκευτική ελευθερία,
5. για τη φροντίδα της δημιουργίας (του περιβάλλοντος).
Σε μια εκκοσμικευμένη και πλουραλιστική κοινωνία, το Σύμφωνο επιδιώκει να προσφέρει μια ορατή, αξιόπιστη χριστιανική μαρτυρία, σε διάλογο με το Κράτος και με σεβασμό προς τη λαϊκότητα.
Κοινές προκλήσεις και χριστιανική κλήση
Οι Εκκλησίες αναγνωρίζουν τις δυσκολίες που συνοδεύουν την κοινή δημόσια μαρτυρία:
η κοινή αντιμετώπιση ευαίσθητων θεμάτων όπως η ειρήνη, οι μεταναστεύσεις, οι θρησκευτικές διακρίσεις και η σχέση θρησκείας-πολιτικής, εκθέτει σε κριτικές και παρεξηγήσεις.
Ωστόσο, η παραίτηση από αυτή τη διάσταση θα σήμαινε προδοσία της χριστιανικής κλήσεως.
Για τον λόγο αυτό, δεσμεύονται:
• να προωθούν το Ευαγγέλιο μέσα στην εκκοσμικευμένη κοινωνία,
• να ενισχύουν την ελευθερία της συνείδησης και της θρησκείας,
• να προάγουν την ισοτιμία κάθε ομολογίας και θρησκείας έναντι του Κράτους,
• να καλλιεργούν τον κριτικό και εποικοδομητικό διάλογο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας, λαϊκότητας και πολιτικής.
ΤΑ ΕΞΙ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ
1. Ενότητα και συμφιλίωση
Οι διαιρέσεις μεταξύ των Εκκλησιών αναγνωρίζονται ως πληγές στο Σώμα του Χριστού και σημεία της αμαρτίας.
Γίνεται επίκληση της χάριτος για συγχώρηση και αμοιβαία συμφιλίωση.
2. Επιλογή του διαλόγου ακόμη και στις συγκρούσεις
Ο διάλογος αποτελεί οδό που πρέπει να ακολουθείται με σταθερότητα, ακόμη και μπροστά σε διαφωνίες ή πιέσεις που ενδέχεται να προκαλέσουν ρήξεις.
3. Κοινές δράσεις για δικαιοσύνη και αλληλεγγύη
Οι Εκκλησίες δεσμεύονται να συνεργάζονται για:
• την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου, πλασμένου κατ’ εικόνα Θεού,
• την προώθηση της ειρήνης μεταξύ λαών, πολιτισμών και θρησκειών,
• τη φιλοξενία των φτωχών, των μεταναστών και των περιθωριοποιημένων,
• τη φροντίδα της δημιουργίας,
• την καταπολέμηση του αντισημιτισμού, της ισλαμοφοβίας και κάθε μορφής θρησκευτικής διάκρισης.
4. Ενιαία και δημόσια μαρτυρία
Μόνον μία συντονισμένη μαρτυρία εντός της ποικιλομορφίας μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστη έκφραση της αγάπης του Χριστού.
Οι Εκκλησίες δεσμεύονται να συμμετέχουν σε δημόσιες παρεμβάσεις με σεβασμό προς τη λαϊκότητα και σε διάλογο με την κοινωνία.
5. Σταθερός αδελφικός διάλογος
Προβλέπονται τακτικές συναντήσεις προσευχής, διάκρισης και συγκεκριμένης συνεργασίας.
Κάθε Εκκλησία θα προωθήσει πρωτοβουλίες για την αμοιβαία γνωριμία και εκτίμηση μεταξύ των πιστών των διαφόρων ομολογιών.
6. Τελική επίκληση
Το Σύμφωνο παραδίδεται στο έλεος του Θεού, ώστε να το ευλογήσει και να το καταστήσει καρποφόρο.
Επικαλείται το Άγιο Πνεύμα για την ανακαίνιση των καρδιών και την πορεία προς την πλήρη ενότητα:
«ἵνα πάντες ἓν ὦσιν» (Ιω. 17,21).
Προς μία πλήρη κοινωνία
Στην παρέμβασή του, ο καρδινάλιος Τζούπι υπογράμμισε:
«Δεν πρόκειται για έναν κανονισμό συγκατοίκησης, αλλά για την πλήρη κοινωνία: μόνο αυτή είναι ενότητα».
Επεσήμανε επίσης ότι μια σοβαρή οικουμενική πορεία μπορεί να καταστεί ζύμη κοινωνικής συνοχής και ειρήνης.
Τέλος, οι Εκκλησίες δεσμεύονται να καταρτίζουν ετήσιο πρόγραμμα εργασίας, με τη συμμετοχή όλων των τοπικών κοινοτήτων.
Το Σύμφωνο αυτό αντιπροσωπεύει ένα ιστορικό γεγονός άνευ προηγουμένου και θέτει τα θεμέλια για ένα μέλλον συνεργασίας, σεβασμού και κοινής χριστιανικής μαρτυρίας στο πλαίσιο της σύγχρονης ιταλικής κοινωνίας.