Επίσκοπος Ματζούγκα και Βορείου Μαδαγασκάρης Νήφων: «Η Γαλανόλευκη, ο Ελληνισμός και η Ορθοδοξία απλώνονται στην “8η Ήπειρο”»
για την Political στον Κώστα Ζαφειρίου
Στην καρδιά του Ινδικού, την Μαδαγασκάρη, την «8η Ήπειρο», τρεις εμπνευσμένοι Αρχιερείς με τις ευλογίες του Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής επιτελούν ένα τιτάνιο ιεραποστολικό έργο, προσφέροντας αλληλεγγύη και ανθρωπιστική βοήθεια σε μια κοινωνία που είναι αντιμέτωπη με την ακραία φτώχεια. Στο επίκεντρο αυτής της εκστρατείας βρίσκεται η Επισκοπή Ματζούγκα και Βορείου Μαδαγασκάρης, της οποίας ο Ποιμενάρχης της δίνει πολυμέτωπο αγώνα για την επιβίωση, την πνευματική θωράκιση και την κοινωνική στήριξη των ιθαγενών και ειδικά των μικρών παιδιών με φόντο την Γαλανόλευκη να κυματίζει περήφανα στα κτίρια των ενοριών του, ως το αιώνιο σύμβολο της Ελλάδας και της Ορθοδοξίας στα βάθη της Αφρικής.
Η εκκλησιαστική διοικητική δομή του νησιού είναι πλέον τριμερής. Το κέντρο της αποστολής παραμένει η Ιερά Μητρόπολη Ανταναναρίβο, με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Ιγνάτιο Σεννή. Στον δοκιμαζόμενο νότο, η Ιερά Επισκοπή Τολιάρας καθοδηγείται πνευματικά από τον Επίσκοπο Πρόδρομο Κατσούλη. Παράλληλα, η νεοσύστατη Ιερά Επισκοπή Ματζούγκα και Βορείου Μαδαγασκάρης, με πρώτο Επίσκοπο τον Νήφωνα, επισφραγίζει την ιστορική επέκταση της Ορθοδοξίας.
Ο Αστυνομικός που έγινε Επίσκοπος
Ο 56χρονος θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ματζούγκα και Β. Μαδαγασκάρης Νήφων (κατά κόσμον Νικόλαος Δασκαλάκης) γεννήθηκε στο Γεράνι Χανίων. Πριν αφοσιωθεί στην Εκκλησία, που ήταν παιδικό του όνειρο, υπηρέτησε επί 30 έτη ως αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ ενώ διετέλεσε και αντιδήμαρχος Πλατανιά. Είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου στη Θεολογία. Το 2015 εκάρη μοναχός και το 2025 εξελέγη από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας ως ο πρώτος επίσκοπος της νεοσυσταθείσας Επισκοπής.
Ο δραστήριος Επίσκοπος μιλά αποκλειστικά στην «Ρ» για τις πρωτοβουλίες του και την ποιμαντική ιεραποστολική του δράση:
Βαπτίσεις στην άγρια φύση
Θεοφιλέστατε, ποιο είναι έμψυχο δυναμικό της Επισκοπής σας σε ιερείς και διακόνους, πόσοι είναι Έλληνες και πόσοι Μαλαγάσιοι;
Το έμψυχο δυναμικό της επισκοπής μας, όπου υπάρχουν 10 ναοί, είναι 12 ιερείς και 2 διάκονοι Οι 13 ιερείς και ο διάκονος είναι από εδώ, ντόπιοι από βόρεια Μαδαγασκάρη και ο ένας που χειροτονήσαμε πρόσφατα είναι από την Ελλάδα, από την Αθήνα, ο π. Καραχάλιος Αλέξανδρος. Θα είναι αποσπασμένος στην Αθήνα, θα μας βοηθά από κει, θα κάνει το ιεραποστολικό έργο από εκεί και όταν θα έχει μεγάλες γιορτές όπως Χριστούγεννα, Πάσχα, Δεκαπενταύγουστο θα έρχεται εδώ να βοηθά.
Πόσες βαπτίσεις ιθαγενών έχουν τελεστεί συνολικά στην νεοσύστατη Επισκοπή μέχρι σήμερα;
Από την ενθρόνισή μου στις 15 Μαρτίου του 2026 κάναμε μετά από 2 μήνες μια ποιμαντική επίσκεψη στις διάφορες ενορίες της επισκοπής μας. Εκεί λοιπόν αφού είχαμε ήδη συνεννοηθεί με τους ιερείς, οι οποίοι είχαν κατηχήσει τους ανθρώπους, τελέσαμε το Μυστήριο της βάπτισης. Κάναμε περίπου 100 βαπτίσεις με τις ηλικίες των βαπτισθέντων να κυμαίνονται από βρέφη έως ενήλικες. Μάλιστα είχαμε και μια ευχάριστη έκπληξη σε ένα χωριό, όχι πολύ μακριά από εδώ, περίπου 3 ώρες, το Αμπουβουντραμανέσι., βαπτίσαμε Ορθόδοξο τον δήμαρχο με το όνομα Ανδρέας. Τελούμε βαπτίσεις σε ποτάμια κάτω από δέντρα, γιατί όλες οι ενορίες δεν έχουν κτίριο. Στα ποτάμια υπάρχουν φίδια που περνούν από δίπλα μας ακόμη και κροκόδειλοι. Αλλά ισχύει αυτό που λέει ο Κυριός μας «και ην μετά των θηρίων» και δεν μας επηρεάζει τίποτα.
Ποια είναι η ανταπόκριση των ιθαγενών στην κατήχηση, πως αντιμετωπίζουν τον Λόγο του Χριστού;
Είναι πολύ ενθαρρυντικό γιατί βλέπω ότι τον λίγο καιρό που είμαι εδώ σε αυτή την Επισκοπή γίνεται έργο και οι άνθρωποι έρχονται ομαδικά προς την Ορθοδοξία. Το 70% του κόσμου είναι Χριστιανοί, Καθολικοί και Προτεστάντες. Και τώρα διεκδικούμε κι εμείς ένα μεγάλο μερίδιο του λαού γιατί βλέπουν την αλήθεια, τον Λόγο του Χριστού, βλέπουν την πραγματικότητα και βαπτίζονται Ορθόδοξοι. Η Ορθοδοξία καλπάζει εδώ στην Μαδαγασκάρη. Στην κεντρική και στη νότια Μαδαγασκάρη υπάρχουν άξιοι αρχιερείς που κάνουν σπουδαίο έργο
Στη κεντρική Μαδαγασκάρη είναι ο Σεβασμιώτατος Ιγνάτιος με μεγάλο έργο και στη νότια πλευρά είναι ο Σεβασμιώτατος ο Πρόδρομος που και αυτός επιτελεί σπουδαίο έργο. Η Μαδαγασκάρη σιγά-σιγά γίνεται Ορθόδοξη, χάρη βέβαια στους θεάρεστους χειρισμούς του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ.κ. Θεόδωρου Β.
Το ιεραποστολικό έργο και στην Μαδαγασκάρη απαιτεί τεράστιους οικονομικούς πόρους. Ποιοί σας στηρίζουν; Το ελληνικό κράτος, ιδιώτες, σύλλογοι;
Δεν υπάρχει προς ο παρόν οικονομική στήριξη από το ελληνικό κράτος. Η στήριξη προέρχεται κυρίως από την ιδιωτική πρωτοβουλία, και ειδικά από την Θεσσαλονίκη , δεύτερη πατρίδα μου γιατί τόσο πολύ με στηρίζει. Αν δεν ήταν ο σύνδεσμος «Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός» δεν θα είχαν γίνει τα έργα στην Επισκοπή. Οφείλω ακόμη να πω ότι μας στηρίζει πολύ ο ομογενής επιχειρηματίας κ. Παναγιώτης Ταλούμης. Το κτίριο που χτίσουμε στο Ντιέγκο το οποίο θα γίνει δεύτερος πόλος της Επισκοπής μας χρηματοδοτείται από τον κ. Ταλούμη, ο οποίος είναι ο επίτιμος πρόξενος της Ελλάδας στη Μαδαγασκάρη.
Πώς σας υποδέχονται τα παιδιά της περιοχής και ποια εικόνα σάς έχει συγκινήσει περισσότερο;
Προτεραιότητά μου ως Επισκόπου είναι τα παιδιά και ιδιαίτερα τα ορφανά. Στη συνέχεια τα σχολεία και τέλος το Επισκοπείο. Υγεία και Παιδεία λοιπόν. Στην Επισκοπή μου υπάρχει ακραία φτώχεια. Τα παιδιά μας βλέπουν με αγάπη και ευλάβεια αλλά θα πάντα κοιτάνε τα χέρια μας γιατί θέλουν κάτι να τους δώσουμε. Και αυτό είναι απόλυτα κατανοητό. Έτσι κάθε φορά έχουμε καραμέλες και σοκολατάκια και φυσικά φαγητό μαζί μας. Είναι συγκινητικό συγκλονιστικό, να βλέπεις αυτά τα παιδιά που κανένα τους δεν φορά παπούτσια. Με πλησιάζουν τα μεγαλύτερα σε ηλικία και μου λένε στα γαλλικά: «Μονσενιέ, εμείς δεν θέλουμε παπούτσια θέλουμε να μας φτιάξεις το σχολείο μας…» αυτό με συγκίνησε πολύ και έτσι έβαλα σε προτεραιότητα το σχολείο, δημοτικό και γυμνάσιο. Το σχολείο έγινε με δαπάνη του ιεραποστολικού συνδέσμου Θεσσαλονίκης «Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός» και είμαστε ευγνώμονες. Και θυμηθείτε: ένα ευρώ σώζει ένα παιδί! Τόσο κοστίζει ένα εμβόλιο. Επόμενο βήμα μου είναι να νοικιάσω ένα χώρο για να λειτουργήσει Κέντρο Υγείας με μηχανήματα που θα μου στείλουν νοσοκομεία.
Μιλήσατε για πολλά ορφανά. Υπάρχει Ορφανοτροφείο στην περιοχή σας;
Με την ευλογία του Πατριάρχου μας , η Ιερά Επισκοπή προχώρησε σε μια σημαντική νέα συνεργασία για το Ορθόδοξο Ορφανοτροφείο της Ματζούγκα, με στόχο τη στήριξη των παιδιών, τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους και την αναβάθμιση του έργου του ιδρύματος. Η Επισκοπή ανέλαβε τη διαχείριση του Ορφανοτροφείου που υπάρχει από το 2011 και αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της Ορθόδοξης Ιεραποστολής στη Μαδαγασκάρη. Κάνουμε ανάπλαση και ανακαίνιση του κτιρίου τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, δημιουργώντας τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την ασφαλή, αξιοπρεπή και εύρυθμη λειτουργία του.
Η πρόσβαση στη βασική εκπαίδευση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις οικογένειες στη Μαδαγασκάρη. Ποιες δράσεις έχετε αναλάβει;
Στο χωριό Αμπουβουντραμανέσι. ανακαινίσαμε το Δημοτικό Σχολείο της Μητρόπολης, ενώ δημιουργήσαμε και Γυμνάσιο που θα λειτουργήσει τις επόμενες μέρες. Στο Γυμνάσιο θα υπάρχουν και μαθήματα αγροτικού περιεχομένου, για να μάθουν να καλλιεργούν τη γη ενώ η Επισκοπή θα διαθέσει και έκτασή 50 στεμμάτων για να πειραματίζονται οι μαθητές. Επίσης στο Γυμνάσιο θα περιλαμβάνεται και μάθημα Ελληνικής γλώσσας για να μάθουν τα παιδιά Ελληνικά. Τα κτίρια τα βάφουμε με τα χρώματα της Ελλάδας, το μπλε και το άσπρο, τα χρώματα του ουρανού και της θάλασσας.
Το νέο σχολείο, σύμφωνα και με την προτροπή του Πατριάρχου μας κ.κ. Θεοδώρου Β΄, θα ονομαστεί «Σαμαριά», προς τιμήν του Εθνικού Δρυμού της Κρήτης μας.
Κτίρια με άρωμα Ελλάδας
Θεοφιλέστατε πόσοι Έλληνες υπάρχουν σήμερα στην Επισκοπή σας;
Σε ολόκληρη τη Μαδαγασκάρη πρέπει να είναι περίπου 400 και στην δικαιοδοσία της Επισκοπής μόνο 4. Όμως στόχος μας είναι να εντάξουμε την Ορθοδοξία και τον ελληνικό πολιτισμό στη ζωή της Βόρειας Μαδαγασκάρης. Έτσι όπου πάμε τοποθετούμε ένα ιστό και υψώνουμε την Γαλανόλευκη. Είναι το πρώτο που κάνω σε κάθε επίσκεψή μου. Πριν από αυτό βάφουμε όλα τα κτίριά μας, μπλε και άσπρο. Η Ελληνική σημαία και μάλιστα σε μεγάλο μέγεθος, κυματίζει έξω από τον ναό του Αγίου Νικολάου που είναι στο κέντρο της Ματζούγκα , στο προαύλιο του Ορφανοτροφείου μαζί με αυτή της Μαδαγασκάρης και γενικά σε όλες τις ενορίες μας. Δεν υπάρχει τόπος στην Επισκοπή που να μην κυματίζει η Γαλανόλευκη! Η γαλανόλευκη υψώνεται στη Ματζούγκα ως σύμβολο της Ελλάδας και της Ορθοδοξίας, αλλά και ως σύμβολο της αγάπης, της αλληλεγγύης και της έμπρακτης προσφοράς προς τον λαό και τα παιδιά της Μαδαγασκάρης.
Τι είναι αυτό που σας ανησυχεί περισσότερο για το μέλλον της Επισκοπής;
Δεν με ανησυχεί τίποτα, διότι έχω απόλυτη εμπιστοσύνη στον Χριστό. Εκείνος μας καθοδηγεί, Εκείνος ορίζει το πνευματικό μας πρόγραμμα και εμείς το ακολουθούμε πιστά. Δεν θα επιτρέψει να μας συμβεί κανένα κακό, αφού μας επιστρέφει κάθε δυσκολία μεταμορφωμένη σε πλούσια ευλογία για την επίγεια και την αιώνια ζωή μας.