Η «χρυσή» εκκλησία κόσμημα του ακριτικού Έβρου-32η Επέτειος εγκαινίων

Ρεπορτάζ | Δημοσίευση: 29/05/2026

πηγή political 32η Επέτειος εγκαινίων του Ιερού Καθεδρικού Ναού της Παναγίας Ελευθερώτριας Διδυμοτείχου εκεί όπου η φράση  «Νενίκηκά σε Βαγιαζήτ» του Μακαριστού Μητροπολίτη Νικηφόρου αντηχεί ως σύμβολο πνευματικής επικράτησης έναντι του ιστορικού οθωμανικού τεμένους-Το θαυμαστό γεγονός με την ανεύρεση αγιάσματος

 

Η «χρυσή» εκκλησία κόσμημα του ακριτικού Έβρου

 

Του Κώστα Ζαφειρίου

Στην καρδιά του ακριτικού Διδυμοτείχου, απέναντι από το εμβληματικό τέμενος Βαγιαζήτ, ορθώνεται ως σύμβολο Ορθόδοξης πίστης και απαράμιλλης τέχνης, ο μεγαλοπρεπής ναός της Παναγίας Ελευθερώτριας, ναός με θρησκευτική και εθνική σημασία. Το εσωτερικό του καθηλώνει τον προσκυνητή, καθώς το επιχρυσωμένο τέμπλο ακτινοβολεί κάτω από το φως του τρούλου με τις σπάνιες ψηφίδες Μουράνο να μετατρέπουν το θρησκευτικό αυτό οικοδόμημα σε αληθινό κόσμημα της Θράκης που προκαλεί δέος και κατάνυξη.

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου Νικηφόρος με την ενθρόνισή του στο Διδυμότειχο το 1989 διεπίστωσε την έλλειψη ενός ναού στο κέντρο της πόλεως, όπου κυριαρχούσε από αιώνες το Τέμενος του Βαγιαζήτ, που σήμερα έχει χαρακτηριστεί ως το σημαντικότερο ισλαμικό μνημείο της Ευρώπης .

Ο μακαριστός εμφορούμενος από εθνικά και πατριωτικά ιδεώδη δεν ανεχόταν να κυριαρχεί στην πόλη του Διδυμοτείχου ένα τεραστίων διαστάσεων μουσουλμανικό κτίριο και μια από τις προτεραιότητές του ήταν η ανέγερση ενός νέου μεγαλοπρεπούς χριστιανικού ναού.

Έτσι ο Σεβασμιώτατος ,πείθει την Δημοτική αρχή και τον τότε δήμαρχο Ευάγγελο Παπατσαρούχα, που ενστερνίστηκε και αγκάλιασε το όραμα του Μητροπολίτη και άρχισαν οι εργασίες σε οικόπεδο που διέθεσε ο Δήμος σε απόσταση περίπου 300 μέτρων από το τέμενος Βαγιαζήτ.

Στις 17 Ιουλίου 1992 ξεκίνησε η θεμελίωση του  νέου Ναού, με την σημαντική βοήθεια της 16ης Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Πεζικού. Αξίζει να σημειωθεί ότι η σχέση μεταξύ της Μ/Κ ΜΠ και της Ιεράς Μητροπόλεως Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου είναι διαχρονικά στενή, καθώς αποτελούν τους δύο κεντρικούς πυλώνες της κοινωνικής και εθνικής ζωής στον Βόρειο Έβρο.

Οι εργασίες άρχισαν και ολοκληρώθηκαν σε μία διετία και την Κυριακή 29 Μαΐου 1994, ο μακαριστός Μητροπολίτης Νικηφόρος τελώντας τα εγκαίνια του Ναού της Παναγίας της Ελευθερώτριας , αναφώνησε: «Νενίκηκα σε Βαγιαζήτ»!

Καμπαναριό ύψους 33 μέτρων

Ο νέος Ναός μνημείο για την πόλη του Διδυμοτείχου και για ολόκληρη τη Θράκη, έχει μήκος 42 μέτρα, πλάτος 28 μέτρα και το ύψος του κωδωνοστασίου φθάνει τα 33 μέτρα και είναι ορατός σ’ όλη την πόλη και την περιοχή. Μπροστά στο Ναό αργότερα στήθηκε χάλκινος αδριάντας του τελευταίου βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου του ΙΑ’ Παλαιολόγου, δίπλα στον οποίο ενταφιάσθηκε και ο Μητροπολίτης Νικηφόρος στις 6 Οκτωβρίου 2009,ως κτήτορας του Ναού.

Τέμπλο 22 καρατίων

Μετά την ολοκλήρωση των βασικών οικοδομικών εργασιών και την απόδοση του Ναού στη λατρεία, συμπληρώθηκε σταδιακά ο εξωραισμός του με την τοποθέτηση τέμπλου, με είκόνες  που φιλοτεχνήθηκαν από τον εκ Διδυμοτείχου αγιογράφο Βάιο Τσουλκανάκη και το εργαστήριο του αγιογράφου Αναστασίου Δαμίγου. Το επιχρυσωμένο τέμπλο του, μοναδικό στην Ελλάδα έχει μήκος 25 μετρά και ύψος 5.5μ. Το κατασκεύασε ο Αμανατίδης Παντελεήμων, ενώ η χρύσωση έγινε από ειδικούς τεχνίτες από το Ιάσιο της Ρουμανίας, το φύλλο χρυσού αγοράστηκε από την Νυρεμβέργη της Γερμανίας και είναι 22 καρατίων.  Στη συνέχεια η αγιογράφηση του Ναού ανετέθη στον εκ Διδυμοτείχου αγιογράφο Ιωάννη Σαρσάκη, ο οποίος εντός μιάς δεκαετίας παρουσίασε ένα μοναδικό αγιογραφικό έργο.

Ψηφίδες Μουράνο

Στον τρούλλο του Ναού μέσα από ψηφίδες προβάλλει ο Παντοκράτορας, περιστοιχιζόμενος από τους Δικαίους και τους Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, έργο του καλλιτέχνη Παύλου Σαρφατή. Οι ψηφίδες προέρχονται από το Μουράνο της Ιταλίας. Αργότερα ο ίδιος καλλιτέχνης  απεικόνισε σε ψηφιδωτό, στην είσοδο του Ναού, τον μακαριστό Μητροπολίτη να προσφέρει  γονυπετής  τον Ναό στην Παναγία την Ελευθερώτρια, η οποία προστατεύει και σκεπάζει την πόλη του Διδυμοτείχου.

Στη μεγάλη του αυτή προσπάθεια ο μακαριστός Νικηφόρος αναζήτησε και βρήκε πρόθυμους συμπαραστάτες από την περιοχή της Θράκης, αλλά και απ΄ όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Πέρα από την ενίσχυση της Πολιτείας , την οικονομική συνδρομή τους προσέφεραν πρόθυμα πάρα πολλοί φορείς ,η Ιερά Σύνοδος, Μητροπόλεις, Σύλλογοι, Επιμελητήρια αλλά και χιλιάδες επώνυμοι και ανώνυμοι δωρητές.

Αργότερα με την φροντίδα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Διδυμοτείχου κ. Δαμασκηνού εξοπλίσθηκε ο Ναός με αργυρά ιερά σκεύη, καλλύματα Αγίας Τραπέζης , πλακοστρώθηκε το υπόγειο, το οποίο φιλοξενεί Εκκλησιαστικό Μουσείο, αίθουσα διαλέξεων χωρητικότητας 250 ατόμων, την βιβλιοθήκη της Ιεράς Μητροπόλεως και το Εκθετήριο Εκκλησιαστικών ειδών με κάποια από τα εκθέματα να είναι σπάνια και μεγάλης αξίας.

Ένα θαυμαστό γεγονός

Σε απόσταση περίπου δύο χιλιομέτρων από τον μεγαλοπρεπή ναό, τη «χρυσή εκκλησία» όπως την αποκαλούν, στο άλσος της Τσίγγλας  βρίσκεται η Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής Διδυμοτείχου, κάποτε Μετόχι του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων. Πριν λίγες μέρες, παραμονή της μεγάλης Θεομητορικής εορτής της Ζωοδόχου πηγής, βρέθηκε το πηγάδι του αγιάσματος, το οποίο για περίπου 60 χρόνια ήταν χαμένο. Σύμφωνα με την παράδοση, τον 14ο αιώνα, από το αγίασμα αυτό ήπιε και ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος και θεραπεύθηκε θαυματουργικά. Το πηγάδι βρέθηκε κατά την διάρκεια εργασιών καθαρισμού του χώρου που έκαναν στρατιώτες, από Μονάδα του Κουφόβουνου της 3ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας Σουφλίου για την προετοιμασία της εορτής, αφού η μικρή μονή βρίσκεται μέσα σε στρατόπεδο. Την ημέρα αυτού του θαυμαστού γεγονότος, κληρικός που βρισκόταν στο σημείο, έβγαλε νερό και αγίασε τους πιστούς ραντίζοντάς τους.