πηγή Political Συνέντευξη στον Κώστα Ζαφειρίου
Στα νησιά που ποιμαίνει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σύρου, Τήνου, Άνδρου, Κέας, Μυκόνου, Μήλου, Σερίφου, Σίφνου, Κύθνου, Κιμώλου και Φολεγάνδρου Δωρόθεος, η καθημερινή συμβίωση και οι μικτοί γάμοι μετατρέπουν τον κοινό εορτασμό του Πάσχα-που αφορά μόνο την ημερομηνία- από θεολογικό ερώτημα σε επιτακτική βιοτική ανάγκη. Έτσι, η ενότητα των πιστών σφυρηλατείται μέσα από την ίδια τη ζωή, υπερβαίνοντας τις τυπικές δογματικές διαφορές. Με αφορμή την επιδίωξη των Προκαθημένων Ορθοδοξίας και Καθολικισμού για κοινό εορτασμό του Πάσχα ο Μητροπολίτης Δωρόθεος, χαρακτηρίζει δυσεπίλυτο το θέμα, αποδίδοντας τα εμπόδια σε πολιτικές σκοπιμότητες και ιστορικές καχυποψίες περί δογματικής ένωσης. Υπογραμμίζει την ανάγκη για προσεκτικά βήματα από την ηγεσία των Εκκλησιών και σωστή ενημέρωση των πιστών, προειδοποιώντας ότι τυχόν βιαστικές κινήσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν φανατισμούς ή νέα, ολέθρια σχίσματα στους κόλπους του Χριστιανισμού.
ΕΡ Σε τόπους όπως η Σύρος, η Τήνος , η Κέρκυρα, η Αθήνα και άλλες πόλεις ο συνεορτασμός του Πάσχα αποτελεί μια μακρά και εδραιωμένη παράδοση. Πιστεύετε ότι αυτό το μοντέλο τοπικής εκκλησιαστικής συνύπαρξης μπορεί να λειτουργήσει ως «πυξίδα» για την ευρύτερη προσέγγιση των δύο Εκκλησιών, σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο;
Κατ’ αρχάς, να επισημάνουμε ότι ο «συνεορτασμός» του Πάσχα, στον οποίο αναφέρεσθε, αφορά μόνο την ημερομηνία και δεν σχετίζεται με ουδεμία κοινή ιεροπραξία ή ακολουθία, όπως η κοινή περιφορά Επιταφίων, όπως εσφαλμένα ενίοτε αναφέρεται. Στην Ελλάδα, ο Πάπας Παύλος ο 6ος, έδωσε αρχικά την άδεια στις 7 Ιανουαρίου 1967 τούε ΡΚαθολικούς της Επτανήσου να γιορτάζουν το Πάσχα μαζί με τους ορθοδόξους, και μάλιστα τους ενθάρρυνε. Δύο χρόνια αργότερα αυτό ίσχυσε και για την υπόλοιπη ΡΚαθολική Εκκλησία στην Ελλάδα, όχι παντού χωρίς αντιδράσεις. Στη Σύρο, μάλιστα, διεξήχθη ένα είδος δημοψηφίσματος μεταξύ των πιστών Ρκαθολικών, στο οποίο το 90 % ψήφισαν υπέρ του κοινού εορτασμού, δεδομένου μάλιστα ότι υπήρχαν και υπάρχουν πολλές περιπτώσεις μικτών γάμων. Ο ημερολογιακός συνεορτασμός του Πάσχα στη Σύρο, συνιστά μία επί πλέον έμπρακτη απόδειξη ομαλής και εύρυθμης κοινωνικής συμβίωσης μεταξύ πιστών διαφορετικών δογμάτων, όταν υπάρχει καλή θέληση και απουσιάζει η μισαλλοδοξία και ο φανατισμός! Με αλληλοσεβασμό και συνεργασία με τους εκάστοτε Ρκαθολικούς Επισκόπους Σύρου αγωνιζόμεθα για την επίλυση κοινών κοινωνικών προβλημάτων, χωρίς ουδ’ επί κεραίαν να αφιστάμεθα των όρων «ἅ οἱ Πατέρες ἔθεντο».
ΕΡ Σεβασμιώτατε, η συνάντηση των δύο Προκαθημένων στο Φανάρι στα τέλη του 2025, με αφορμή την επέτειο της Νίκαιας, δημιούργησε μεγάλες προσδοκίες. Πιστεύετε ότι περάσαμε πλέον από τα ευχολόγια σε μια ουσιαστική, θεσμική δέσμευση για τον κοινό εορτασμό του Πάσχα;
Υπενθυμίζουμε ότι ο εορτασμός του Πάσχα σε διαφορετικές ημερομηνίες, σε Ανατολή και Δύση, υπήρξε μείζον πρόβλημα στην αρχαία Εκκλησία και είχε προκαλέσει σοβαρότατες έριδες. Ήδη από τα μέσα του Β΄ αιώνος άρχισαν προσπάθειες, για να επιτευχθεί ομοιομορφία σε όλες τις Τοπικές Εκκλησίες. Το ζήτημα αυτό συζήτησαν στη Ρώμη το 155 μ.Χ. ο Επίσκοπος Σμύρνης Πολύκαρπος και ο Ρώμης Ανίκητος, χωρίς όμως να καταλήξουν σε κάποια συμφωνία, αλλά και χωρίς να διακόψουν την μεταξύ τους λειτουργική κοινωνία. Η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος το 325 μ.Χ. αποφάσισε να αποκλεισθεί ο συνεορτασμός του Πάσχα μετά Ιουδαίων και οι πιστοί της Ανατολής να εορτάζουν το Πάσχα όπως στη Δύση. Καθορίστηκε δε ως ημέρα να είναι πάντοτε Κυριακή, και μάλιστα η Κυριακή, η οποία ακολουθεί την πρώτη πανσέληνο μετά την εαρινή ισημερία. Αυτός ο κοινός εορτασμός του Πάσχα σε Ανατολή και Δύση διεκόπη το 1582, όταν ο Πάπας Γρηγόριος 13ος προέβη για αστρονομικούς-επιστημονικούς λόγους, σε διόρθωση του Ημερολογίου, του λεγομένου πλέον «Γρηγοριανού», που επέφερε και αλλαγή του Πασχαλίου. Ἐκτοτε, το θέμα του κοινού εορτασμού του Πάσχα απασχολεί κατά καιρούς τη Χριστιανοσύνη, ως ορατή έκφραση της υφισταμένης διαίρεσης, που επηρεάζει την κοινωνική ζωή των πιστών, κυρίως σε περιοχές, στις οποίες συνοικούν πιστοί διαφορετικών ομολογιών και έχουν συναφθεί μικτοί γάμοι. Παρά τις εκατέρωθεν, όμως, διακηρύξεις καλών προθέσεων, το θέμα εξακολουθεί να βρίσκεται στην επικαιρότητα, κυρίως όταν συμπίπτει ο εορτασμός του Πάσχα την ίδια Κυριακή, για όλες τις Χριστιανικές Ομολογίες. Δυστυχώς, πολιτικές και οικονομικές σκοπιμότητες, επιφυλάξεις και καχυποψίες αιώνων, καθώς και αστήρικτες υπόνοιες ότι ο κοινός εορτασμός του Πάσχα ταυτίζεται ή οδηγεί στην ένωση των Εκκλησιών, καθιστούν το θέμα αυτό δυσεπίλυτο! Στην πορεία προς τον κοινό εορτασμό του Πάσχα, χρειάζονται προσεκτικά βήματα, από τους επικεφαλής των Εκκλησιών, διάκριση και σωστή ενημέρωση των πιστών, προς αποφυγήν φανατισμών. Θα είναι ολέθριο, εάν οδηγηθούμε σε νέα σχίσματα,«ἡμέρας παρατηροῦντες καὶ μῆνας καὶ καιροὺς καὶ ἐνιαυτούς» (Γαλ. 4,10). Με την ευκαιρία να ευχηθώ καλή Ανάσταση στο αναγνωστικό κοινό της «Ρ».