«Χριστός και Ελλάδα για την επιβίωση του Γένους»
Πηγή Political.gr στον Κώστα Ζαφειρίου
Σε μια εποχή που οι γεωπολιτικές ισορροπίες κλονίζονται και η ελληνική επαρχία εκπέμπει σήμα κινδύνου, ο Μητροπολίτης Σάμου Ικαρίας και Κορσεών κ.κ. Ευσέβιος υψώνει φωνή εγρήγορσης από τα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης. Στην αποκλειστική συνέντευξή του στη «Ρ», ο ιεράρχης της ακριτικής Σάμου περιγράφει τη σκληρή πραγματικότητα της απομόνωσης, το δημογραφικό μαρασμό και τις προκλήσεις του προσφυγικού, αναδεικνύοντας την ανάγκη για πνευματική και εθνική ανασύνταξη. Θέτοντας το δίλημμα της ιστορικής επιβίωσης απέναντι στην αδιαφορία των θεσμών, συμπυκνώνει την ουσία της αποστολής του σε μια φράση-παρακαταθήκη: «Χρειαζόμαστε Χριστό και Ελλάδα». Είναι ένα κάλεσμα επιστροφής στις ρίζες, μια κραυγή αγωνίας για την ταυτότητα που δοκιμάζεται στην πρώτη γραμμή του Αιγαίου.
Ο Μητροπολίτης Σάμου, Ικαρίας και Κορσεών Ευσέβιος, με καταγωγή από το ακριτικό νησί, βρίσκεται στο Πηδάλιο της Ι.Μ. από τον από τον Ιούλιο του 1995. Από το 1976 έως το 1995 υπηρέτησε διαδοχικά ως ιεροκήρυκας, προϊστάμενος της Θρησκευτικής Υπηρεσίας της Ελληνικής Αστυνομίας και καθηγητής στις Σχολές της Αστυνομίας και του Πυροσβεστικού Σώματος.
-Σεβασμιώτατε τί σημαίνει για έναν κληρικό να είναι Επίσκοπος μίας νησιωτικής ακριτικής περιοχής;
Ο Επίσκοπος μίας νησιωτικής ακριτικής περιοχής καλείται παράλληλα με τα ποιμαντικά καθήκοντά του να αντιμετωπίσει και τα σοβαρά προβλήματα που μαστίζουν τις ακριτικές περιοχές της πατρίδος μας. Ζώντας σε μία ακριτική νησιωτική περιοχή βιώνεις τα προβλήματα της απομόνωσης, της κακής συγκοινωνίας, της ελλειμματικής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, και πολλά άλλα. Βιώνεις τα προβλήματα γι’ αυτό και σπεύδεις κοντά στους ακρίτες, να ακούσεις το παράπονό τους, το πρόβλημά τους και να τους συμπαρασταθείς και να τους εμψυχώσεις. Θα πρόσθετα όμως ότι η επαρχία έχει και τα καλά της. Οι σχέσεις των ανθρώπων δεν είναι απρόσωπες όπως συμβαίνει στα μεγάλα αστικά κέντρα αλλά είναι πιο ζεστές και πραγματικά ανθρώπινες. Οι μικρές κοινωνίες των νησιών μας έχουν το πλεονέκτημα της επικοινωνίας και της αλληλεγγύης.
-Πέρα από τη διοικητική ευθύνη, πόσο επίπονο είναι προσωπικά για εσάς το έργο της διαρκούς μετάβασης από τη Σάμο στην Ικαρία και τους Φούρνους, δεδομένων των ιδιαιτεροτήτων, της γεωγραφικής απομόνωσης και των διαφορετικών νοοτροπιών που συναντάτε σε κάθε τόπο;
Ο Επίσκοπος καλείται να σεβασθεί και να κατανοήσει την νοοτροπία των ανθρώπων που κατοικούν στα διάφορα νησιά. Προσωπικά η καταγωγή μου από την Σάμο με βοήθησε σημαντικά στην Αρχιερατική μου διακονία διότι από μικρό παιδί έζησα την ατμόσφαιρα των νησιών που βρίσκονται υπό την πνευματική δικαιοδοσία της Ιεράς Μητροπόλεως. Τα νησιά μας έχουν την επιπλέον ιδιαιτερότητα να έχουν πολλά ορεινά χωριά. Αυτό σημαίνει μία επιπλέον δυσκολία στις μετακινήσεις. Και δεν ξεχνούμε και τις δυσκολίες στις μετακινήσεις από νησί σε νησί ειδικά όταν ο καιρός δεν είναι καλός.
Δόξα τω Θεώ όμως ζούμε σε μία εποχή που η τεχνολογική πρόοδος μας έχει διευκολύνει σημαντικά. Τι να πούμε για τους Πατέρες μας που έπρεπε να ταξιδεύουν με τα καίκια στη θάλασσα και με τα ζώα ή με τα πόδια στην στεριά; Στα χωριά της Σάμου και της Ικαρίας οι παλαιότεροι θυμούνται με πολλή συγκίνηση τον μακαριστό Μητροπολίτη Σιδηροκάστρου κυρό Ιωάννη όταν ως Ιεροκήρυκας περιώδευε με τα πόδια τις ορεινές και δύσβατες περιοχές των νησιών. Σήμερα τα πράγματα είναι σαφώς καλύτερα.
-Σεβασμιώτατε θέλω να μιλήσουμε για τη νεολαία. Η Σάμος και η Ικαρία έχουν μεγάλη ιστορία. Η νεολαία την έχει εκλάβει ως παρακαταθήκη και εφόδιο για την παραπέρα πορεία της;
Όπως λέγει ο ιερός Χρυσόστομος οι ψυχές των νέων μοιάζουν με εύπλαστη ύλη. Εμείς μέσω της συνετής και σοφής διαπαιδαγώγησης πρέπει να δώσουμε το σωστό σχήμα σε αυτή την εύπλαστη ύλη. Αν εμείς αδιαφορούμε για την εθνική, πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά μας τότε τι περιμένετε να κάνουν τα παιδιά μας;
Νομίζω επίσης ότι έχουμε να αντιπαλέψουμε και το πνεύμα της γενικής αδιαφορίας και απαξίωσης προς τους θεσμούς που επικρατεί τα τελευταία χρόνια στην πατρίδα μας. Δεν πρέπει να χάσουμε την ιδιοπροσωπία μας και την ταυτότητά μας. Φθάσαμε και πάλι στην εποχή που πρέπει να φωνάζουμε με όλη την δύναμη της ψυχής μας τα λόγια του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού: Δύο ανεκτίμητα πράγματα χρειαζόμαστε πάνω απ' όλα, Χριστό και Ελλάδα.
Δεν είναι φανατική αυτή η φωνή. Είναι οι αξίες και τα ιδανικά που μας έδωσαν την δυνατότητα να αντισταθούμε στις ποικίλες δοκιμασίες και να μεγαλουργήσουμε. Γιατί λοιπόν να στερούμε από τα παιδιά μας αυτήν την κληρονομιά;
-Τι περιμένει λοιπόν η νεολαία από την Εκκλησία σήμερα;
Περιμένουν ειλικρίνεια και συνέπεια λόγων και πράξεων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο καλύτερος τρόπος διδασκαλίας ιδιαίτερα των νέων είναι το παράδειγμα. Θυμηθείτε την Παραβολή της Κρίσεως. Ο Κύριος δεν ερώτησε εάν εδίδαξαν αλλά εάν έδωσαν ένα ποτήρι νερό, εάν έντυσαν έναν γυμνό, εάν επισκέφθηκαν έναν άρρωστο ή φυλακισμένο. Οι νέοι μας σήμερα αναζητούν κάτι το αληθινό. Γύρω τους βλέπουν τη διαφθορά. Ζούνε τις επιπτώσεις από τον υλιστικό και ηδονιστικό τρόπο ζωής. Γι' αυτό και θέλουν γνησιότητα ζωής.
Η Εκκλησία μπορεί να προσφέρει τον καινό τρόπο ζωής της Αναστάσεως. Μπορεί να δώσει πραγματική ελπίδα κι όχι φρούδες υποσχέσεις. Αυτό όμως απαιτεί από όλους εμάς, κληρικούς και λαϊκούς, να εγκολπωθούμε τον ασκητικό τρόπο ζωής και να δώσουμε το καλό παράδειγμα. Αν μείνουμε μόνο στα λόγια τότε θρησκειοποιούμε την σωστική παρουσία της Εκκλησίας και καταντούμε απλοί ηθικολόγοι. Χωρίς το ήθος της μετανοίας και της ταπεινώσεως δεν μπορούμε να Χριστοποιήσουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο και βεβαίως δεν είναι δυνατόν να προσφέρουμε κάτι αυθεντικό στους νέους μας.
Ας δώσουμε λοιπόν στα παιδιά μας την ζεστασιά της αγάπης του Χριστού. Ας τους αφήσουμε να την δουν ζωγραφισμένη στα πρόσωπά μας και θρονιασμένη στις πράξεις της καθημερινής μας ζωής.
-Σεβασμιώτατε σε μια εποχή που η Νεολαία των Ακριτικών Νησιών έρχεται αντιμέτωπη με την υπογεννητικότητα και την επαγγελματική αβεβαιότητα ποιες πρωτοβουλίες αναλαμβάνει η Ιερά Μητρόπολη για να κρατήσει ζωντανή την ελπίδα;
-Όπως όλη η Ελλάδα έτσι και στα νησιά μας αντιμετωπίζουμε την μεγαλύτερη από τις προκλήσεις της σύγχρονης ιστορίας τους, την υπογεννητικότητα, το δημογραφικό πρόβλημα. Τα νησιά μας γηράσκουν και ταυτόχρονα συρρικνώνονται πληθυσμιακά. Στα περισσότερα χωριά μας λόγω έλλειψης μαθητών τα σχολεία έκλεισαν. Το πρόβλημα έχει κοινωνικές, οικονομικές, εθνικές και γεωπολιτικές συνέπειες. Οι συνθήκες της σύγχρονης εποχής, η ζωή του ευδαιμονισμού, η μείωση των γεννήσεων και η μετανάστευση νέων ανθρώπων προς το κέντρο και το εξωτερικό είναι μια πραγματικότητα χρειάζεται κοινή προσπάθεια και όραμα, χρειάζεται εθνική στρατηγική.
Απαιτείται πολιτική βούληση να δοθούν κίνητρα και ευεργετικά μέτρα σε νέους γονείς. Η Εκκλησία προσπαθεί να στηρίξει όπως μπορεί. Στα νησιά μας κάνουμε το κατά δύναμιν στηρίζοντας διά της διακονίας αγάπης τις πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες, τους ανέργους, τους αναξιοπαθούντες αδελφούς μας, κυρίως δε τους νέους προς εξεύρεση εργασίας.
-Η Σάμος έχει σηκώσει δυσανάλογο βάρος στο μεταναστευτικό ζήτημα. Έχοντας παρέμβει στο παρελθόν με επιστολές προς την πολιτεία, πως θεωρείτε ότι μπορεί να εξισορροπηθεί η διαφύλαξη της κοινωνικής συνοχής και της εθνικής ταυτότητος;
Τα νησιά μας λόγω της γεωγραφικής θέσεώς τους κατακλύζονται από μετανάστες - πρόσφυγες. Η τοπική μας Εκκλησία συμπαρίσταται κατά το μέτρο των δυνάμεών της. Από την αρχή του προβλήματος σταθήκαμε κοντά στους εμπερίστατους πρόσφυγες και μετανάστες αδελφούς μας, τους αντιμετωπίσαμε ως ενδεείς εικόνες Χριστού προσπαθώντας να ανακουφίσουμε τις ανάγκες τους κατά την διδασκαλία και τις εντολές του Κυρίου μας. Δεν μπορούμε όμως να μην αναγνωρίσουμε ότι δημιουργούνται μέχρι και σήμερα πολλά προβλήματα από τις συνεχείς και αυξανόμενες προσφυγικές ροές.
Προς τούτο δώσαμε στην δημοσιότητα με την σχετική έκδοση, με τίτλο «Η Ιερά Μητρόπολις Σάμου και Ικαρίας και το Προσφυγικό Μεταναστευτικό Πρόβλημα στη Σάμο». Επίσημα κείμενα τα οποία αποτελούν αψευδής μάρτυρες των ενεργειών, διαμαρτυριών και πολλών πρωτοβουλιών της Τοπικής μας Εκκλησίας που σχετίζονται με την παρουσία τους στη Σάμο.
Θεωρούμε ότι μόνο η κεντρική εξουσία πρέπει με σοβαρότητα, σύνεση και ενότητα να εξετάσει το μεγάλο αυτό θέμα. Με συνθήματα και αφορισμούς δεν αντιμετωπίζονται τέτοιου είδους σοβαρά προβλήματα.